Europees Commissaris Neelie Kroes maakt vaart met ICT-plannen – “In 2013 moet iedereen in de EU toegang hebben tot breedband”

Neelie Kroes is sinds eind 2009 als Europees Commissaris bij de Europese Unie verantwoordelijk voor het ICT-beleid en Telecom. Meest belangrijk vindt de oud-verkeersminister een bredere toegankelijk én een sneller internet.

“We moeten start-ups in Europa helpen.”

Het was toch een verrassing twee jaar geleden: de herbenoeming van Neelie Kroes als eurocommissaris. Een vrouw die met haar 68 jaren de pensioengerechtigde leeftijd al ruimschoots had bereikt. En dan ook nog eens opgezadeld met een typisch ‘mannelijke’ portefeuille: ICT. Vol verve stortte ze zich op haar nieuwe functie en sloeg meteen nieuwe piketpaaltjes in de vorm van een Digitale Agenda. Een ambitieus plan, inmiddels goedgekeurd door de Europese Commissie, want Neelie Kroes vindt dat Europa bepaald niet voorop loopt op ICT-gebied. Ze verwijst naar bedrijven als Google en Facebook die in de Verenigde Staten floreren. Waarom zijn die niet in Europa ontstaan, zo vraagt ze zich af. Om meteen te antwoorden dat innovatief ondernemerschap hier onvoldoende gestimuleerd en beloond wordt. “Innovatief jong bedrijfsleven is cruciaal voor de concurrentiekracht van de Nederlandse en de Europese economie,” zo zegt ze bij de presentatie van haar Digitale Agenda begin 2010. “Het zijn deze bedrijven die nieuwe ideeën op de markt durven te brengen en grote bedrijven voortdurend uitdagen om zelf met nieuwe producten en diensten te komen. Zo creëren zij banen, groei en welvaart.”

Groei

Reden dus voor Brussel om meer en betere voorwaarden te scheppen. En daar wil Neelie Kroes in haar laatste regeerperiode van vijf jaar voor zorgen. “Omdat,” zegt ze, “ICT-voorzieningen op hoog niveau de economische groei bevorderen. Economische groei hebben we nodig om onze sociale en klimaatdoelstellingen te realiseren. De Digitale Agenda moet, kan en zal bijdragen aan die groei. Want zonder ICT geen groei, geen banen en geen welvaart. Daarnaast kan ICT een belangrijke rol spelen bij het oplossen van de grote maatschappelijke vraagstukken. Zoals de betaalbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Het is fascinerend om te zien hoe kleine apparaatjes met RFID-chips voortdurend bepaalde lichaamsfuncties als bloedwaarden kunnen meten en deze waarden op afstand kunnen worden uitgelezen. Zodat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Of ICT-toepassingen in ziekenhuizen waardoor de logistiek van bedden en de operaties verder geoptimaliseerd kan worden. Om het toenemende beroep op de gezondheidszorg te kunnen opvangen en de kosten van de gezondheidszorg te kunnen beheersen, is slimme ICT simpelweg onontbeerlijk.”

Ultrasnel internet

Wat zijn dan de doelstellingen in de Digitale Agenda? “Ten eerste,” zegt de eurocommissaris, “hebben we ultrasnel internet nodig. Dit is de digitale zuurstof voor mensen en organisaties in de 21e eeuw. De Europese Commissie wil dat in 2013 iedereen toegang heeft tot breedband. In 2020 moet iedereen toegang hebben tot highspeed internet van 30 Mbps. Tegelijkertijd moet de helft van de huishoudens zich kunnen aansluiten op het supersnel internet van wel 100 Mbps.”

Maar in Nederland doen we het toch prima op ICT-gebied? “Nederland loopt voorop in publieke en private investeringen in breedband, dat klopt. Hierdoor staat Nederland ook in snelheid en toegang tot breedband aan de top in Europa. Voor Nederland is echter niet Europa maar de wereld de benchmark. Net als in de sport moet je altijd met de beste vergelijken. En niet met de middenmoot. Kijk bijvoorbeeld naar Zuid-Korea. Hier liggen de snelheden nu al op een gemiddelde snelheid van 20 MBps en is de dekkingsgraad 95.”

Interne markt

Verder wil Neelie Kroes concurrentie bevorderen en monopolievorming tegengaan. Microsoft heeft dat al aan den lijve ondervonden en is een deel van zijn sterke positie kwijtgeraakt doordat onder druk van de eurocommissaris niet langer Explorer als standaard browser bij het besturingsprogramma van Microsoft geleverd mag worden.

Vorderingen zijn er ook al gemaakt bij creëren van één interne Europese digitale markt. “Zonder ergernissen en beperkingen die de burgers ondervinden bij het online kopen en verkopen van diensten en producten in andere landen. Waarom zouden de grenzen die in de echte wereld stilaan verdwijnen voortbestaan op het internet? Er zijn te veel verschillen in copyright en consumentenrecht, de telecommarkt is te gefragmenteerd. Die barrières moeten nu dus worden aangepakt.”

Neelie Kroes stoort zich ook aan het feit dat nog te veel mensen niet kunnen of durven toe te treden tot de digitale samenleving. “Meer dan 150 miljoen Europeanen hebben nog nooit internet gebruikt. Die groep, ouderen onder andere, kan niet profiteren van de vele voordelen van internet. We moeten ervoor zorgen dat mensen zich veilig, vrij en onafhankelijk kunnen bewegen op het internet. Daarnaast moeten we inzetten op meer scholing, temeer omdat voor 90% van de banen ICT-vaardigheden vereist zijn. Volgens de laatste ramingen komen we in 2015 700.000 ICT-kenniswerkers tekort in Europa.”

Investeringen

Mooie doelstellingen. Maar hoe realiseer je die? “Allereerst door meer te investeren in ICT-onderzoek en ontwikkeling. Baanbrekende technologie krijgen we niet vanzelf. Daar is inspanning, creativiteit, doorzettingsvermogen en geld voor nodig. We zullen zorgen voor de nodige prikkels om investeringen te bevorderen in publiek en privaat onderzoek en om ondernemers te steunen in alle fases van de innovatiecyclus. Zo investeert de EU jaarlijks bijna twee miljard euro in ICT-research. Het is mijn ambitie om de effectiviteit en de efficiëntie van deze investeringen te vergroten. Meer focus, meer samenwerking, groter aandeel van kleine en middelgrote ondernemingen, minder bureaucratie. Daarnaast moeten we er voor blijven waken dat de apparaten, applicaties en systemen met elkaar kunnen blijven communiceren. De openheid van internet is altijd de kracht geweest.”

Nog concreter? “In de eerste plaats wil ik ervoor zorgen dat kleine en middelgrote bedrijven een groter aandeel krijgen uit het R&D-fondsen die voor ICT-onderzoek en ontwikkeling beschikbaar zijn. Het zijn niet de grote die op dit moment de toon zetten in de digitale economie. Het zijn bedrijven die 20 jaar geleden nog niet bestonden. Hier niet en ook niet in VS. Google, Facebook, Twitter, Amazon waren er 20 jaar geleden nog niet. Het enige verschil is dat die bedrijven in de VS wel zijn ontstaan en doorgegroeid tot wereldspelers. Daarom moeten we start-ups in Europa helpen. Alles doen om het ondernemingsklimaat voor die bedrijven in Europa te verbeteren.”

Jos Cortenraad

(Bij het samenstellen van dit artikel is gebruik gemaakt van diverse bronnen waaronder Computable, ICT-delta, webwereld, Het Parool en het kabinet ICT van de Europese Commissie.)

Gerelateerde berichten:

1. Lotra – “Wij willen iedereen aan een vaste job helpen”
2. Golfbaan Het Rijk van Margraten: een warme ontvangst voor iedereen – Ontspannen in de prachtige Zuid-Limburgse natuur