Zonne-energie verandert de wereld

De heilige graal van de moderne tijd is gevonden. Zonne-energie moet de mensheid redden als over 20, 30 jaar de fossiele brandstoffen zijn opgesoupeerd.

“Wat wij in Nederland in een jaar installeren aan zonnepanelen, daar doen ze in Duitsland een dag over.”

Voor niks gaat de zon op. Elke dag weer levert ze 5.000 maal de energie die we met z’n allen nodig hebben. En dat nog minstens een jaartje of vier miljard. Onuitputtelijk dus in het perspectief van de mens. Het enige wat we hoeven te doen, is al die energie omzetten in elektriciteit of warmte waarmee we dan weer onze huizen verwarmen of koelen, de fabrieken laten draaien, de auto’s laten rijden en de vliegtuigen laten vliegen. Gratis en ook nog eens duurzaam, want we hebben geen fossiel gestookte centrales meer nodig om de stroom te leveren. Geen CO2, geen opwarming van de aarde. Er is genoeg voor iedereen. Geen olie- en gasoorlogen meer. Waar wachten we op?

Zonneparken

Dat duurzame energie ooit de plaats zal innemen van olie en gas is een open deur. Wereldwijd wordt de laatste 25 jaar uitgebreid geëxperimenteerd met windmolens, warmtepompen en zonnecollectoren. De vrijblijvende fase lijkt echter in één keer verleden tijd. Vooral voor de sector zonne-energie. In landen als Duitsland, Spanje en Italië worden in hoog tempo parken neergezet met daarin duizenden panelen die zonlicht omzetten in elektriciteit. In de VS en Azië begint het kwartje ook te vallen en zelfs de steenrijke oliestaten in het Midden-Oosten stampen zonneparken uit de grond. “Het gaat inderdaad hard,” zegt Peter Debije van New Energy Systems uit Schimmert. “In Duitsland werken nu al 285.000 mensen in de duurzame energie. Een belangrijke economische factor. Ik denk dat we aan de vooravond staan van een duurzaamheidsrevolutie. De mensen realiseren zich dat het roer om moet. We zien het klimaat veranderen, we beseffen de ernst van de situatie. Bedrijven omarmen het cradle-to-cradle-principe en proberen recycleerbare producten te maken. En wat is er nu duurzamer en schoner dan het gebruik van zonne-energie?”

Ver achter

De revolutie mag dan in andere landen al begonnen zijn, Nederland blijft hopeloos achter. “Wat wij in Nederland in een jaar installeren aan zonnepanelen, daar doen ze in Duitsland een dag over. Bij onze Oosterburen stikt het van de zonnepanelen op de daken van huizen en bedrijven, hier is het nog een uitzondering. Hetzelfde geldt voor windmolens.”

Maar met windmolens houdt Peter Debije zich niet bezig. Ruim twee jaar geleden startte de technisch natuurkundige met zijn compagnon Nico Eurlings in Schimmert New Energy Systems. Het bedrijf levert en installeert zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen. Inmiddels werken er acht mensen waarmee New Energy Systems een van de grootste in Nederland is. “Dat zegt genoeg, nietwaar. Zonne-energie komt hier nog niet echt van de grond. Nog niet. Dat heeft alles te maken met het subsidiesysteem. Er zit te weinig in de pot en het is te ingewikkeld. In principe kunnen we de vraag niet aan. Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in duurzame systemen. We zijn voortdurend onderweg om offertes te maken en uit te leggen hoe de systemen werken. En we installeren ook wel elke dag ergens een systeem. Maar omdat er te weinig subsidie beschikbaar is, haken de meeste geïnteresseerden weer af.”

Subsidie

Dat is begrijpelijk. Een systeem dat voldoende stroom levert voor een gemiddeld huishouden kost ongeveer 15.000 euro. Met subsidie is die investering in 10 jaar terugverdiend, zonder overheidsbijdrage in 15 tot 20 jaar. “Omdat zonnepanelen ongeveer 30 jaar meegaan, is dat voor veel mensen een te hoge investering als ze geen bijdrage krijgen in de vorm van subsidie.”

Het subsidieverhaal is nogal ingewikkeld. Subsidieaanvragen kunnen dit jaar vanaf 1 maart ingediend worden. Nog dezelfde dag is de pot leeg. De meeste aanvragen worden niet gehonoreerd. Verder wordt er niet uitgekeerd in de vorm van een investeringspremie. “Dat betekent dat je het hele bedrag moet voorfinancieren. Voor elke geproduceerde kilowatt krijg je gedurende een aantal jaren de marktprijs. Op zich is het systeem logisch, maar als je meer energie produceert dan je zelf nodig hebt, mag je maar tot een bepaald maximum terugleveren aan de energiemaatschappij. Voor particulieren is dat meestal voldoende, voor bedrijven echter niet. Daarom zie je hier geen parken zoals in Duitsland en Spanje ontstaan, want zonne-energie verkopen, levert niets op. Ik begrijp dat wel. De gevestigde orde hier koerst op aardgas en olie. Zonne-energie is een concurrent. De maatschappijen beschermen hun eigen markt.”

Afhankelijk

Hoe kan zonne-energie in andere landen dan wel zo snel groeien? “Simpel. Duitsland bijvoorbeeld heeft geen eigen gas- of olievoorraden. Het is afhankelijk van andere landen. Dat wil Duitsland niet meer en daarom is fors ingezet op duurzame energie. Met goede subsidieregelingen waardoor ook veel bedrijven zich op de markt gestort hebben. Met als gevolg dat de systemen beter en goedkoper worden, en veel werkgelegenheid wordt gecreëerd. In Duitsland is de terugverdientijd al veel korter, omdat de investering lager is. Nederland is een gasland. Dat heeft ons veel welvaart gebracht, maar is nu een remmende factor op duurzame ontwikkeling.”

Peter Debije is niet ongerust over de toekomst. “De kentering komt eraan. De politiek wordt langzaam wakker. Landelijk en eerder nog provinciaal en lokaal. De provincie Limburg heeft eigen stimuleringsregelingen. Er komen ‘incentives’ voor bedrijven. Ze kunnen hun investeringen al fiscaal verrekenen, plus nog een extra aftrek. Er zijn gemeenten die de investering voorschieten en waar je heel goedkoop kunt lenen voor een duurzame installatie. Er zijn speciale hypotheken op de markt met extra fiscale voordelen.”

Beter

Ook de technieken worden steeds beter. De PV (Photo-Voltaïsche)-systemen zetten steeds meer licht om in stroom. De toepassingen worden breder en met de inzet van onder meer nanotechnieken gaan de systemen langer mee en leveren ze meer capaciteit. Door de wereldwijd stijgende vraag dalen de prijzen van de systemen. Vorig jaar kostte een standaard systeem voor een tweekapper 20.000 euro, nu 15.000 euro. Kijk op internet en de aanbieders duikelen over elkaar heen met aanbiedingen. “Het is wachten op de echte doorbraak. Misschien op een oliecrisis. Er zijn voorspellingen dat de vraag naar olie het aanbod overtreft als de wereldeconomie weer op volle toeren draait. Zo vanaf 2012 dus. Tekorten jagen de prijzen omhoog en dan komt ook de discussie over duurzame energie in een stroomversnelling. Ik hoop dat Nederland eerder de omslag maakt.”

De eerste aanwijzingen zijn er. Nota bene in Limburg, de provincie die in de vorige eeuw de steenkool leverde voor de nationale energievoorziening, vindt de Nieuwe Energie vaste voet aan de grond. De enige zonnecellenfabriek van Nederland, Solland Solar op Avantis in Heerlen, staat letterlijk bovenop de mijnschachten. De onderneming sluit perfect aan bij het kenniscentrum duurzame energie dat op Avantis is neergestreken. Op Chemelot bij Geleen komt zo goed als zeker een siliciumfabriek waarmee de levering van de grondstof voor zonnecellen gegarandeerd is. En in Venlo produceert Scheuten zonnepanelen in alle soorten en maten. Voor particulieren en bedrijven. Voor varkens- en kippenstallen bijvoorbeeld, maar ook fabrieken. Het bedrijf opereert wereldwijd en kreeg onlangs de opdracht voor de bouw van een zonne-energiecentrale in de VS.

Groeien

Ten slotte: zal de zon ooit voor alle energie zorgen? “Dat weet ik niet,” besluit Peter Debije. “Wel dat duurzame energie enorm groeit de komende jaren. Zonne-energie zal de wereld veranderen. Voorlopig zal de energievoorziening een mix zijn van fossiele brandstoffen, kernenergie en duurzame bronnen. Het is de uitdaging om die ideale mix te vinden.”

Info: www.newenergysystems.nl, www.zonnepanelen-leveranciers.nl, www.zonne-energie.startpagina.nl, www.firstenergy.nl

Zonne-energie

Zonne-energie kan op twee manieren worden omgezet in bruikbare energie: in warmte (zonneboilers) of in elektriciteit (PV-systeem ofwel zonnepanelen). Met een zonneboiler wordt warm tapwater gemaakt voor de keuken of badkamer. De elektriciteit die met een PV-systeem wordt opgewekt, is direct aan het stopcontact beschikbaar.

De zonneboiler

Een zonnecollector vangt de energie van de zon op. De vloeistof die door de collector stroomt, wordt door de zon verwarmd en kan tot wel 90°C heet worden. De collectorvloeistof verwarmt het tapwater in een opslagvat of boiler, meestal op zolder geplaatst. Het tapwater in de boiler wordt eventueel bijverwarmd door de cv-ketel of warmtepomp.

PV-systeem

De officiële naam voor één zonnecel is Photo Voltaïc of PV-cel. Een PV-cel is gemaakt van silicium (zand) waarin, onder invloed van licht, een spanningsverschil ontstaat. Eén zonnepaneel bestaat uit meerdere cellen die met elkaar verbonden zijn. Ook bij bewolkt weer wordt er elektriciteit opgewekt. De meeste apparaten werken op 230 of 400 Volt (krachtstroom). Daarom wordt er een omvormer toegepast. De omvormer zorgt ervoor dat de spanning uit de zonnepanelen wordt omgezet in een wisselspanning van het juiste voltage.

Bron: New Energy Systems

Jos Cortenraad

Gerelateerde berichten:

1. Huzarenstuk aan de Maas – “Venlo verandert van koopstad naar winkelstad”
2. Dorrie Eilers, Neptunus – “Onze zeildoeken zien meer van de wereld dan ervaren vakantiegangers”