‘Jong’ blijven in een vergrijzende regio – Atrium Medisch Centrum Parkstad blijft voorop lopen

Parkstad Limburg telt van alle regio’s in Nederlands Limburg het grootste aantal bewoners. Bovendien is het de snelst vergrijzende regio van Nederland en dat heeft veel consequenties voor de zorg. Atrium Medisch Centrum Parkstad is het ziekenhuis van en voor deze regio en behoort tot de beste van ons land. Een gesprek met drs. Eke Zijlstra, voorzitter van de Raad van Bestuur van Atrium MC.

L.M.: Atrium MC komt voort uit een fusie van de drie ziekenhuizen van Heerlen, Brunssum en Kerkrade, in de jaren ‘90.

Eke Zijlstra: “Er zijn nog steeds poliklinische en diagnostische centra in Brunssum en Kerkrade voor eenvoudige zorg. En in Brunssum vinden ook planbare operaties plaats. Maar de hoofdlocatie is in Heerlen. Deze beschikt onder meer over de grootste intensive care van Limburg en, volgens de Inspectie Gezondheidszorg, een van de beste van Nederland. Atrium MC is een van de topklinische opleidingsziekenhuizen in Nederland. Dat betekent dat hier vrijwel alle specialismen aanwezig zijn op het hoogste niveau en dat er veel specialisten worden opgeleid. Daardoor is er voortdurend veel actuele kennis in huis.”

L.M.: Door de fusies ontstond behoefte aan een geheel nieuw ziekenhuis. Daarvoor kreeg u in Den Haag de handen niet op elkaar.

“Wel voor de duurdere variant: renovatie van de bestaande locaties en gedeeltelijke nieuwbouw uitbreiding van Atrium Heerlen. We hadden de bouwplannen helemaal klaar en we stonden bovenaan op de prioriteitenlijst van het rijk, toen de regering een nieuw beleid invoerde. Zorginstellingen werden voortaan zelf verantwoordelijk voor de financiële exploitatie van hun gebouwen. Dus zijn we voor de financiering aangewezen op banken. Net op dat moment – najaar 2008 – begon de kredietcrisis en kwam daarna ook nog Orbis in Sittard-Geleen met haar nieuwbouw in grote financiële problemen… Dat maakte de banken kopschuw en omdat de overheid niet bereid bleek garant te staan voor de financiering, trad er onverantwoord lang uitstel op van onze nieuwbouw- en renovatieplannen. Dat blijkt wel uit het feit dat de Inspectie begin februari vond dat we in onze huidige operatiekamers een aantal operaties met verhoogd postinfectiegevaar beter niet meer kunnen uitvoeren. Omdat we enerzijds niet kunnen wachten op de nieuwbouw en anderzijds wel willen dat onze zorg voldoet aan de strengste eisen, bouwen we nu in een recordtempo van drie maanden een tijdelijk OK-complex. Elk nadeel heeft zijn voordeel: in juni wordt het al geopend en vanaf dan beschikken we over een modern OK-complex. Dit is mogelijk met dank aan de zorgverzekeraars CZ en Univé/VGZ-IZA-Trias. Intussen blijven we onverminderd proberen de nieuwbouw van de grond te krijgen.”

L.M.: Was het bestaande hoofdgebouw niet geschikt te maken?

“De gezondheidszorg verandert snel. Je kunt niet meer 42 jaar een ziekenhuis in één en hetzelfde gebouw exploiteren. Dit ziekenhuis met 1.130 bedden is geopend in 1968 en was toen het grootste en modernste van Nederland. Het was het eerste grote naoorlogse ziekenhuis in Nederland. Inmiddels is de gemiddelde verblijfsduur in een ziekenhuisbed drastisch teruggelopen, naar minder dan zes dagen. Meer dan de helft van onze 60.000 opnamen per jaar zijn al in dagopname. Na de ingreep kun je weer naar huis. De indeling van je gebouw moet mee veranderen. Het beddenhuis is minder belangrijk geworden, terwijl de acute zorg – SEH, AOA, IC en OK – steeds meer ruimte nodig heeft.”

L.M.: De vergrijzing zal op termijn leiden tot circa 15% minder klanten.

“Maar eerst is er door diezelfde vergrijzing een stijgende zorgvraag. De hoogbejaarde, complexe patiënt vraagt meer zorg. Ook groeit de zorgvraag omdat er steeds nieuwe behandelmogelijkheden ontstaan. Dat houdt echter een keer op. We verwachten dat tussen 2015 en 2020 de omzet van ons ziekenhuis wel licht gaat dalen.”

L.M.: De vergrijzing betekent ook een verandering in de zorg?

“Kindergeneeskunde en verloskunde zijn zorgelijke dossiers. Het aantal bevallingen neemt af, hou je genoeg werk over om voldoende ervaring te genereren? Vaatchirurgie en neurologie groeien daarentegen, net als longchirurgie. In de toekomst wordt niet meer elk specialisme in elk ziekenhuis aangeboden, met name om voldoende ervaring te houden. We zullen daarin nauw samenwerken met name met de ziekenhuizen van Maastricht en Sittard-Geleen.”

Gezondere leefstijl

blijkt moeilijk haalbaar

Nederlanders boeken de laatste jaren nauwelijks winst bij het streven naar een gezondere leefstijl. Bijna één op de twee Nederlanders beweegt onvoldoende. Ruim één op de tien heeft ernstig overgewicht.

Vier op de tien mannen en drie op de tien vrouwen hebben matig overgewicht. De uitkomsten voor matig overgewicht bij volwassenen van 20 jaar of ouder blijven hiermee nagenoeg gelijk. Het percentage volwassenen met ernstig overgewicht daarentegen blijft toenemen.

Mannen en ouderen kampen het meest met ernstig overgewicht. Bij vrouwen boven de 65 jaar is dat één op de zes. Opvallend is dat de Limburgse 20-plussers qua matig overgewicht nauwelijks een verschil met het landelijk beeld laten zien. Ernstig overgewicht komt echter aanmerkelijk vaker voor in onze provincie, met name in Zuid-Limburg. In Parkstad Limburg en Westelijke Mijnstreek hebben meer mensen overgewicht dan in Maastricht-Mergelland en gemiddeld in Limburg. Het gaat om circa 50% van de inwoners. Overgewicht komt vaker voor bij mannen, oudere mensen en laag opgeleiden dan bij vrouwen, jongeren en hoog opgeleiden.

Het lijkt er bovendien op dat het steeds moeilijker wordt om Nederlanders in (gezonde) beweging te krijgen. In 2009 lag het percentage Nederlanders van 12 jaar of ouder dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen op 56%. Voor Limburg is dat percentage nog lager, met name Zuid-Limburgers bewegen te weinig. In Parkstad Limburg is dit bij 72% van de bevolking het geval. In Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Mergelland gaat het om respectievelijk 69% en 67% van de 20-75 jarigen.

Bron: CBS en Sociaal rapport GGD Zuid-Limburg/PBOO.

Bert Salden

Gerelateerde berichten:

1. Atrium MC – Nieuw OK-complex voor snelle doorontwikkeling
2. Parkstad Tuinen – Zakelijk groen op maat
3. BAM Wegen Regio Zuidoost – Van traditionele aannemer naar ondernemende bouwer
4. Heinen Management Consultancy – “Niet blijven, maar juist gaan”